Ban đầu bơm nhu động được dùng trong y tế để truyền máu. Dần dần nó được sử dụng rộng rãi trong phòng thí nghiệm cho các công việc phân phối vi lượng, định lượng và tưới rửa trên động vật thí nghiệm — nhờ độ chính xác cao, không gây nhiễm bẩn, chi phí thấp và gần như không cần bảo trì. Ngày nay bơm nhu động liên tục được cải tiến: chính xác hơn, tin cậy hơn, dải lưu lượng rộng hơn và ứng dụng cũng mở rộng sang xử lý nước, khai khoáng, phản ứng hóa học, chiết rót thực phẩm – đồ uống…
Bơm nhu động thuộc nhóm bơm thể tích, là giải pháp tối ưu để bơm chuyển và định lượng chất lỏng chính xác, với dải lưu lượng từ 0,2 µL đến 33.000 mL/phút và độ lặp lại rất cao. Khác với các loại bơm khác, bơm nhu động cần rất ít bảo trì và không gây nhiễm chéo.
Bơm nhu động hoạt động như thế nào?
Bơm nhu động là thiết bị bơm chuyển chất lỏng có kiểm soát lưu lượng, gồm ba bộ phận: động cơ, đầu bơm và ống bơm. Nguyên lý hoạt động: trong đầu bơm có các con lăn, khi quay sẽ ép lần lượt lên thành ống. Chuyển động này tạo ra chân không hút chất lỏng vào ống rồi đẩy nó đi tiếp.
Khi con lăn lăn qua, tính đàn hồi làm ống bơm liên tục trở lại hình dạng ban đầu, tạo áp suất âm ở đầu hút, khiến chất lỏng chảy vào và lấp đầy đường ống — nhờ đó thực hiện được việc bơm chuyển.
Ưu điểm của bơm nhu động
1. Lưu lượng chính xác, lặp lại tốt. Là bơm thể tích nên mỗi chu kỳ bơm đẩy đi một thể tích cố định — rất phù hợp với ứng dụng cần kiểm soát chặt lưu lượng và thể tích như y tế và phòng thí nghiệm.
2. Không nhiễm chéo. Chất lỏng chỉ tiếp xúc với thành trong của ống, không chạm vào bất kỳ chi tiết cơ khí nào, bảo đảm độ tinh khiết tuyệt đối trong suốt quá trình bơm chuyển.
3. Chi phí bảo trì thấp. Vật tư tiêu hao duy nhất là ống bơm; chỉ cần thay ống định kỳ, không phát sinh chi phí bảo dưỡng nào khác.
4. Dễ sử dụng. Thao tác đơn giản, lắp ống nhanh gọn.
5. Kháng ăn mòn, bơm được dịch đặc. Bơm nhu động xử lý được nhiều loại chất lỏng như dung môi hữu cơ hay axit sunfuric nhờ ống kháng hóa chất, đồng thời bơm được cả chất lỏng độ nhớt cao như mật ong hay tương cà.
6. Con lăn thép không gỉ đường kính lớn giúp giảm xung nhịp, giảm ma sát và ứng suất cơ học lên ống, nhờ đó bơm chạy êm và bền hơn.
7. Động cơ bước chất lượng cao kết hợp mạch vi xử lý tích hợp bảo đảm lưu lượng chính xác và ổn định.
8. Hỗ trợ nhiều phương thức điều khiển từ xa, mở rộng khả năng tích hợp vào hệ thống tự động hóa (lên men, tổng hợp hóa học, thu phân đoạn…).
9. Tuổi thọ dài, vận hành đơn giản.
Nhược điểm của bơm nhu động
Hạn chế của bơm nhu động là dòng chảy có xung (pulsation). Do bơm đẩy chất lỏng bằng cách con lăn lần lượt ép rồi nhả ống đàn hồi, chất lỏng vào đầu bơm sẽ tích lại giữa hai con lăn tạo thành một “gối chất lỏng”. Ngay sau đó có một khoảng ngắt ngắn khi đoạn ống phía sau bị con lăn ép lại, hình thành “gối chất lỏng” mới. Cứ như vậy, dòng chảy tạo ra là một chuỗi nhịp thay vì dòng liên tục hoàn toàn êm — hiện tượng này gọi là xung nhịp.
Bơm nhu động dùng để làm gì?
Y tế
- Chạy thận nhân tạo
- Bơm tiêm truyền thuốc
- Máy hút mỡ
- Sản xuất dược phẩm
Nghiên cứu phòng thí nghiệm
- Sắc ký
- Phân tách mô
- Phân phối môi trường nuôi cấy
- Máy đo amoni
- Châm dung dịch natri hypoclorit
Nông nghiệp
- Máy bọc áo hạt giống
- Bộ châm dinh dưỡng cho hệ thủy canh
Thực phẩm – đồ uống
- Nấu bia
- Máy bán sữa tự động
- Máy pha chế đồ uống
Hóa chất
- In ấn và sơn
- Hệ thống châm hóa chất cho máy rửa bát và máy giặt công nghiệp
Công nghiệp
- Khai khoáng
- Bồn lên men
- Máy in phun
- Nhà máy bột giấy và giấy
Bơm nhu động có chạy liên tục được không?
Được. Bơm nhu động là bơm thể tích, có thể chạy khô và chạy liên tục. Thời gian làm việc liên tục phụ thuộc hai yếu tố chính: tuổi thọ động cơ và tuổi thọ ống. Chỉ cần theo dõi và thay ống định kỳ. Tuổi thọ động cơ bước vào khoảng 5.000–20.000 giờ.
Bơm nhu động có bơm được khí không?
Có. Bơm nhu động không chỉ bơm chất lỏng mà còn bơm được không khí, vì nó là bơm thể tích: khi con lăn lần lượt ép rồi nhả ống, bên trong ống hình thành áp suất âm hút cả khí lẫn chất lỏng vào.
Bơm nhu động có phải bơm thể tích không?
Đúng vậy. Ống bơm bị con lăn ép kín hoàn toàn nên chất lỏng không thể chảy ngược — đây chính là đặc trưng của bơm thể tích. Tốc độ quay của con lăn tỉ lệ thuận với lưu lượng.
Bảo trì bơm nhu động thế nào?
1. Thay ống định kỳ. Kiểm tra ống thường xuyên; sau khoảng 220 giờ làm việc nên xoay đảo ống. Vì bị ép liên tục ở một phía trong thời gian dài, ống dễ hỏng cục bộ — xoay đảo giúp kéo dài tuổi thọ.
2. Bôi trơn. Tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất, dùng đúng loại và đúng lượng chất bôi trơn để máy chạy êm.
3. Bảo quản đúng cách. Khi không sử dụng, cất bơm ở nơi khô ráo và sạch sẽ để tránh bụi bẩn và hơi ẩm tích tụ.
Những yếu tố nào ảnh hưởng tới lưu lượng?
Lưu lượng (mL/phút) là thông số quan trọng nhất của bơm nhu động — khách hàng thường chọn bơm theo dải lưu lượng trước tiên. Các yếu tố ảnh hưởng gồm:
- Đường kính trong của ống: ống càng lớn, lưu lượng càng cao.
- Tốc độ quay: tốc độ càng cao, lưu lượng càng lớn.
- Xung ở đầu hút: xung làm giảm mức lấp đầy của ống.
- Độ nhớt chất lỏng: dịch càng đặc, lưu lượng càng thấp.
Ngoài ra bản thân tình trạng bơm cũng ảnh hưởng tới lưu lượng — cần bảo dưỡng và hiệu chuẩn định kỳ để giữ độ chính xác.
So sánh bơm nhu động và bơm ly tâm
Bơm nhu động và bơm ly tâm là hai loại bơm phục vụ những mục đích khác nhau. Các khác biệt chính:
1. Nguyên lý: bơm nhu động hoạt động dựa trên chuyển động ép ống đàn hồi, còn bơm ly tâm dùng lực ly tâm để đẩy chất lỏng.
2. Lưu lượng: bơm nhu động thường phục vụ lưu lượng thấp, còn bơm ly tâm phù hợp với lưu lượng lớn.
3. Áp suất: bơm nhu động tạo được áp suất khá cao, trong khi bơm ly tâm phù hợp hơn với ứng dụng áp suất thấp đến trung bình.
4. Bảo trì: bơm nhu động dễ bảo trì và vệ sinh hơn vì chất lỏng chỉ tiếp xúc với ống, thay ống là xong. Bơm ly tâm cần bảo trì nhiều hơn do cánh bơm và các chi tiết khác bị mài mòn theo thời gian.
5. Tương thích chất lỏng: bơm nhu động xử lý được nhiều loại dịch kể cả ăn mòn và mài mòn; bơm ly tâm phù hợp hơn với chất lỏng sạch, không lẫn hạt rắn.
Tóm lại, bơm nhu động phù hợp cho ứng dụng lưu lượng thấp, áp suất cao và chất lỏng mài mòn; bơm ly tâm phù hợp cho lưu lượng lớn, áp suất thấp–trung bình và chất lỏng sạch.
Bơm nhu động CHONRY®
CHONRY® là nhà sản xuất bơm nhu động hàng đầu Trung Quốc, cung cấp các dòng bơm nhu động tin cậy, hiệu năng cao với hơn 30 dòng sản phẩm và trên 200 model, đạt chứng nhận CE và ISO 9001.
BW100 là bơm nhu động cơ bản dùng cho phòng thí nghiệm: lưu lượng nhỏ, độ chính xác và lặp lại cao, dùng tốt để bơm chuyển hóa chất. Trong khi đó dòng bơm nhu động công nghiệp cho lưu lượng lớn, vận hành đơn giản, bơm được bùn quặng trong khai khoáng. Ngoài ra CHONRY® còn sản xuất bơm tiêm truyền, bơm phòng nổ và hệ thống chiết rót định lượng đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau.
Bơm nhu động CHONRY® định lượng rất chính xác: độ lặp lại đạt 1% mà không bị trượt. Nếu bạn quan tâm, hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
